على محمدى خراسانى
108
شرح رسائل (فارسى)
[ دو اختلاف است 1 - اختلاف در حكم و قضاء 2 - منشأ آن هم اختلاف در روايت امام ( ع ) فعلا قسمت اول را جواب داده و از قسمت ثانى اعراض كرده و آن را در فرازهاى بعدى جواب دادهاند ] حضرت ( ع ) فرمود : حكم و قضاوت ارزشمند ، حكم حاكمى است كه از اين دو نفر اعدل آن دو و افقه و اصدق و اورع باشد [ زيرا كه او دقتش بيشتر و احاطهاش به زواياى امر كاملتر است ] حكم او را بگيرند و به حكم حاكم ديگر [ كه فقيه و ورع و صادق و عادل است ولى افقه و اورع و . . . نيست ] اعتنا نكنند [ تا اينجا بخش اول كه مستقيما مربوط به قضاوت و معيارهاى آن بود تمام شد و از اينجا بخش دوم شروع مىشود كه حكم حديثهاى مختلف و متعارض باشد كه البته مستند حكم و قضاء دو حاكم بوده و بدان مرتبط است ولى بيان مرجحات حديثى بر حديث ديگر هم هست ] عمر بن حنظله مىگويد : عرض كردم : هر دو حاكم عادل هستند و مورد قبولى شيعيان مىباشند و هيچكدام از جهاتى كه شما فرموديد [ اعدليت - افقهيت و . . . ] بر ديگرى ترجيح و فضيلتى ندارد بلكه هر دو ازهرجهت مساوى هستند در اين صورت چه بايد كرد ؟ حضرت فرمودند : در روايات دو حاكم كه به عنوان مستند حكم خود نقل مىكنند نظر كنيد هركدام از دو حاكم كه روايتش مشهور بين الاصحاب است [ به زودى خواهد آمد كه مراد شهرت روائى است نه عملى يا فتوائى ] بدان اخذ كرده و همان را مستند حكم قرار دهند و طبق آن عمل شود و حديث شاذ و غير مشهور را رها سازند .